Rozwój zawodowy
Aspekty rozwoju zawodowego człowieka
Rozwój zawodowy jest procesem
przebiegającym przez większość życia. U każdego rozpoczyna się w różnym wieku,
jednak zawsze związany jest z rozwojem umiejętności, zdolności, wiedzy, oraz
cech osobowości odnoszących się do pracy zawodowej. Planowanie własnego rozwoju
kariery, nie powinno być już dla nikogo zaskoczeniem. Dzięki przemyślanym
krokom, można znaleźć dającą zadowolenie i dobre warunki finansowe pracę. Im
lepiej jesteś do tego przygotowany, tym większe masz szanse, że proces ten
zakończy się sukcesem.
Zmiany zachodzące w dzisiejszym świecie, związane z konkurencją,
nowymi technologiami, globalizacją sprawiają, że osoby które chcą utrzymać się
i rozwijać na rynku pracy, muszą planować i kształtować swój rozwój zawodowy od
samego początku wstąpienia na ścieżkę zawodową. W czasach, gdy
najpopularniejszymi słowami na rynku pracy są: mobilność, elastyczność,
przekwalifikowanie się, nie można mówić o tradycyjnym „przypisywaniu” na stałe
osoby do konkretnej branży. Dlatego niezmiernie ważne jest aby posiadać w swoim
„portfolio” szeroki wachlarz kompetencji. Kluczem do sukcesu są umiejętności,
rozległe kwalifikacje i świadome oraz dojrzałe budowanie swojej drogi
zawodowej. Ludzie pytani o to, czym kierują się przy wyborze miejsca pracy,
najczęściej wybierają satysfakcję z wykonywanego zawodu oraz dobrą atmosferę. Wynika
z tego, że potrzebę stabilności wyprzedziła chęć zarabiania dużych pieniędzy i
otrzymywania bogatego pakietu socjalnego.
W harmonii z własnym rozwojem zawodowym
Poprzez rozwój zawodowy rozumiemy uzupełnianie przez
pracowników wiedzy niezbędnej do prawidłowego wykonywania zadań na aktualnym
stanowisku, oraz rozwijanie dodatkowych kompetencji pod kątem awansu,
przesunięcia na inne stanowisko lub zmiany organizacyjnej. Rozwój zawodowy jest
to osiągnięcie zaplanowanego celu i dobrej pozycji zawodowej, przebiegające w
określonym czasie i wymagające odpowiedniego przygotowania się do planowania
kariery. Możemy wyróżnić dwa modele rozwoju kariery: tradycyjny (następuje
poprzez następujące stadia: wybór zawodu, stabilizację, zakończenie kariery) i
współczesny (inwestowanie w rozwój kariery).
We współczesnym świecie rozwój zawodowy charakteryzuje się
zmiennością, nieprzewidywalnością i mobilnością. Aby się w tym rozwoju odnaleźć
należy być elastycznym i dostosować się do rynku pracy. Wyróżniamy kilka typów
rozwoju kariery:
- typ specjalisty (wysoki stopień zaangażowania)
- typ spiralny (przechodzenie co kilka lat z jednego
zajęcia do drugiego z jednoczesnym rozbudowywaniem umiejętności z
wcześniejszych prac)
- typ zmienny (częste zmiany prac, które różnią się od
siebie)
- typ liniowy (posuwanie się na szczeblach stanowisk, w
hierarchicznej kolejności)
Rozwój zawodowy jest rozumiany jako mobilność w poziomie,
pionie, lub w głąb struktury organizacji poprzez rozwijanie istniejących
kompetencji i nabywanie nowych.
Na rozwój zawodowy ma wpływ wiele czynników, niektóre z
nich są niezależne od człowieka. Przykładem mogą być biologiczne i fizyczne
aspekty rozwoju. Jedynymi czynnikami, na które człowiek ma wpływ są czynniki psychiczne
m.in.: doświadczenie w określonych dziedzinach, zainteresowania, motywacje,
światopogląd. Rozwój zawodowy kształtuje też w pewnym stopniu sytuacja
ekonomiczna i gospodarcza w kraju.
Rozwój zawodowy – misja czy przymus
Rozwój zawodowy przebiega w ramach ogólnego rozwoju
człowieka, dotyczy prawie całego życia. Teorie rozwoju zawodowego podkreślają,
że rozpoczyna się w okresie dzieciństwa i trwa do wieku dojrzałego. Psychologia
wyróżnia sześć kategorii przy pomocy których można dokonać klasyfikacji
rodzajów osobowości i środowiska pracy: realistyczna, społeczna, badawcza,
artystyczna, przedsiębiorcza i konwencjonalna. Rozwój zawodowy to proces
wdrażania obrazu samego siebie. Poglądy ludzi na to kim są, zostają
odzwierciedlone w tym co robią. Każdy człowiek w swoim rozwoju przechodzi pięć
etapów tj.: wzrost, poszukiwania, zajęcie pozycji, utrzymanie i odchodzenie.
Rozwój zawodowy jest postępującym, ciągłym i
nieodwracalnym procesem, którego celem jest wybór zawodu. Kierunek i tempo
przechodzenia jednostki od jednego poziomu zawodowego do drugiego jest
uzależnione od inteligencji, pozycji społecznej, ekonomicznej, zainteresowań i
wartości. Satysfakcja zawodowa i życiowa zależy od zakresu w jakim jednostka
może w swojej pracy dać wyraz własnym zdolnościom, zainteresowaniom i
wartościom. Gdy człowiek może w swojej pracy zawodowej wyrazić swój charakter,
gdy jednoczy się z misją instytucji w której pracuje, ma poczucie
samorealizacji, przynależności i stałości. Może wykonywać taką rolę zawodową,
która ją inspiruje i motywuje do efektywnej pracy. Dodatkowo na efektywność
mają wpływ trwałe cechy osobowości, kompetencje, które poprzez oddziaływania
(szkolenia, warsztaty, treningi) ulegają modyfikacji. Coraz częściej pracodawcy
sami dbają o rozwój swoich pracowników, już na początku ustalając z nimi etapy
rozwoju w danej organizacji.
Inwestycja w siebie dziś, sukces jutro
Rozwój zawodowy jest coraz częściej doceniany przez
pracodawców, którzy kształcą swoich pracowników w zakresie umiejętności
menedżerskich, specjalistycznych, stylu i technik kierowania, metod i procedur
pracy, czy relacji z klientami. Rozwój stawia przed pracownikiem wymagania,
oczekiwania, wymusza nabywanie wiedzy, umiejętności, wzmacnianie pewnych
zachowań. Impulsem rozwojowym są informacje zwrotne, z otoczenia, które
wpływają na proces uczenia się. Zmiany wewnątrz i na zewnątrz organizacji
powodują konieczność adaptowania się w nowych warunkach, co wymusza
kształtowanie się pewnych kompetencji. Pracownik też sam odczuwa potrzebę rozwoju
zawodowego, wynika to z zainteresowań, ambicji i motywacji. Na rozwój
kompetencji zawodowych istotny wpływ mają również cele i dążenia. Istnieją
pewne zależności mające wpływ na dynamikę rozwoju zawodowego. Badacze
analizując fazy życia zawodowego stwierdzili, że wpływ czynników zewnętrznych i
wewnętrznych nie jest jednakowy w różnych okresach kariery zawodowej. Dla
pracowników o krótkim stażu, oraz nowozatrudnionych bardziej rozwijające są
impulsy płynące z organizacji, w której pracują. Z kolei dla osób o długim
stażu większą rolę w rozwoju zawodowym odgrywają impulsy wewnętrzne. Dlatego
też nowemu pracownikowi należy poświęcić więcej uwagi, zachęcać do uczestnictwa
w szkoleniach, treningach i w ten sposób ukierunkowywać jego rozwój. Trochę
inaczej jest w przypadku osób z długim stażem, tu raczej należy stwarzać
warunki do samorealizacji. Na dynamikę rozwoju zawodowego wpływa również rodzaj
wykonywanej pracy. Pojawia się tu następująca zależność: im bardziej wyniki
pracy zależą od sprawności organizacyjnej, inteligencji, tym wcześniej pojawia
się szczytowa pozycja i osiągnięcia zawodowe. Dlatego właśnie w niektórych
branżach np.: marketing obserwuje się błyskawiczny rozwój kariery młodych
ludzi. Warunki pracy i wymagania stwarzają możliwość szybkiego osiągnięcia
sukcesu. Tempo rozwoju uzależnione jest od wielu czynników: stażu pracy,
rodzaju wykonywanych zadań. Czynnikami, które wzbogacają rozwój zawodowy będą
warunki materialno-społeczne, ale też postawa i osobowość zawodowa. Dążąc do
rozwoju zawodowego należy brać pod uwagę takie zawody i specjalności, które w
jak najmniejszym stopniu kontrastują z naszą osobowością i ją ograniczają.
Rozwój w modzie
Możliwość rozwoju zawodowego stanowi dla pracowników jedną
z podstawowych wartości w życiu zawodowym. Nieadekwatne działania rozwojowe
mogą rodzić poczucie frustracji i prowadzić do odejścia dobrych, wartościowych
pracowników, którzy być może w innej pracy dostrzegą możliwości wykorzystania
własnych kompetencji. Bardzo istotne jest tworzenie odpowiednich warunków
wspierających pracowników w realizacji ich planów rozwojowych, integracji celów
pracowników z celami organizacji. Jest wiele korzyści z takiego pojmowania
rozwoju m.in.: podniesienie efektywności pracy, zmniejszenie rotacji
pracowników, urealnienie planów zawodowych, radzenie sobie z wypaleniem
zawodowym.
Rozwój zawodowy, to termin coraz bardziej popularny i
modny. Firmy doradztwa personalnego wprowadzają na rynek różnorodne szkolenia,
kursy, które pomagają ludziom świadomie i w odpowiedni sposób rozwijać swoją
drogę zawodową. Tworzone są specjalne programy, które zarządzają rozwojem
pracowników.
Rozwój zawodowy wymaga odpowiedniego, długofalowego
zarządzania. Pracownik usatysfakcjonowany, zadowolony, doceniony to dobry i
wydajny pracownik. Dzisiejszy rynek pracy, stwarza coraz więcej możliwości dla
pracownika. Firmy kuszą swoich potencjalnych pracowników szerokim pakietem
pozafinansowych korzyści, które są niczym innym jak inwestowaniem w rozwój
zawodowy. Kluczowym aspektem staje się zadowolenie pracownika i motywowanie go
w taki sposób, aby związał się z firmą na dłużej.
Paulina Misiewicz
Specjalista ds.rekrutacji / Junior Consultant w Grupie
Talents
