Zawierając
umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego
dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.
Umowa o dzieło
zgodnie z art. 627 KC jest typową umową rezultatu, umową odpłatną, dwustronnie
zobowiązującą, wzajemną i konsensualną czyli będącą wynikiem zgodnych
oświadczeń woli obu stron. Warunkiem zaistnienia umowy o dzieło jest określenie
w umowie, jakie dzieło ma wykonać przyjmujący zamówienie. Dzieło może mieć
charakter materialny, np. stworzenie bazy danych, napisanie artykułu lub
niematerialny, np. organizacja wycieczki.
Umowa musi
określać rodzaj dzieła, termin wykonania,
sposób i wysokość zapłaty. Jeżeli umowa będzie niewłaściwie lub
nieterminowo wykonana, zamawiający może od niej odstąpić. Taka umowa nie daje
pracownikowi żadnej ochrony socjalnej, pracodawca zaś nie bierze
odpowiedzialności za zapewnienie warunków BHP, urlopu, odprawy, zasiłku.
Niewątpliwą
zaletą ww. umowy jest to, że zamawiającego nie interesuje, kiedy i w jaki
sposób jest ona realizowana, ważny dla niego jest tylko efekt końcowy.
Wysokość
wynagrodzenia za wykonane dzieło powinna być określona w umowie, choć nie
koniecznie kwotowo. Zamiast tego mogą znaleźć się tam wskazówki do określenia
wynagrodzenia po zakończeniu pracy, które miałyby określać, czego spodziewa się
zamawiający i za co mógłby zapłacić wyższe wynagrodzenie, a za co niższe.
Artykuł 628 KC mówi o tym, że wynagrodzenie za wykonanie dzieła może mieć
charakter ryczałtowy. W przypadku kiedy strony, w momencie zawierania umowy,
nie są w stanie precyzyjnie ustalić elementów składowych kształtujących
wynagrodzenie, takich jak, np. czas trwania usługi, ceny materiałów czy zakres
pracy, wówczas mogą przyjąć wynagrodzenie kosztorysowe (art. 629 KC).
Umowa o dzieło,
w przeciwieństwie do umów o pracę i umów zleceń, nie wiąże się z koniecznością opłacania składek z tytułu
ubezpieczenia (z wyjątkiem sytuacji, gdy wykonawca dzieła świadczy pracę
na rzecz swojego pracodawcy).
Umowa o dzieło
rozwiązuje się w przypadku śmierci lub niezdolności do pracy przyjmującego
zlecenie. Dotyczy to jednak tylko tych dzieł, których wykonanie zależy od
osobistych cech przyjmującego zamówienie. Jeżeli, w takim przypadku, materiał,
który miał posłużyć do wykonania dzieła, był własnością przyjmującego
zamówienie, a dzieło zostało częściowo wykonane i przedstawia wartość dla
zamawiającego, ten ostatni powinien zapłacić przyjmującemu zamówienie lub jego
spadkobiercy, odpowiednią część wynagrodzenia oraz
odebrać
materiał w takim stanie, w jakim się znajduje. Zgodnie z art. 646 KC roszczenia wynikające
z umowy o dzieło przedawniają się po upływie 2 lat od oddania dzieła, a jeśli
nie zostało
ono oddane – od dnia, w którym powinno być oddane, zgodnie z treścią zawartej umowy.